Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400




НазваниеWzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400
Дата конвертации28.02.2013
Размер445 b.
ТипПрезентации


В XVIII в. наблюдается быстрое увеличение количества городов в России. Если к концу XVII в. число городов достигало 250, то в середине XVIII в. их было уже ок. 400. А город, как пишет С. С. Миняло, «становится в значительно большей степени средой распространения тех явлений общественно-культурной жизни, которые были связаны с утверждением новой культуры, новых эстетических веяний, основанных на началах светскости и рационализма. Именно в городе возникают новые социально-культурные учреждения – светские школы, Академия наук, университет, библиотеки и т.д. Возрастает роль города как проводника культурного влияния на сельскую местность по сравнению с XVII веком».

  • В XVIII в. наблюдается быстрое увеличение количества городов в России. Если к концу XVII в. число городов достигало 250, то в середине XVIII в. их было уже ок. 400. А город, как пишет С. С. Миняло, «становится в значительно большей степени средой распространения тех явлений общественно-культурной жизни, которые были связаны с утверждением новой культуры, новых эстетических веяний, основанных на началах светскости и рационализма. Именно в городе возникают новые социально-культурные учреждения – светские школы, Академия наук, университет, библиотеки и т.д. Возрастает роль города как проводника культурного влияния на сельскую местность по сравнению с XVII веком».

  • Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII – ok. 250, poł. XVIII w. – ok. 400.

  • Miasta jako ośrodki nowej sekularyzowanej kultury (tu pojawiają się świeckie szkoły, Akademia Nauk, uniwersytet, biblioteki).




  • Стремление Петра вырваться к «Европии», опираясь на собственный и зарубежный архитектурный опыт, в Москве еще не дало перевеса в пользу нового и закончилось компромиссно. Переход к новому качеству, – утверждает В. В. Кириллов, – оказался возможным лишь в ситуации Петербурга, где была сделана еще одна попытка создать европейское, но теперь уже на новом, совсем пустом месте, соотносимом не с Москвою, а с масштабами всей страны, поставив город на самой границе с Западом близ побережья Балтийского моря.

  • Поначалу использование здесь опыта организованного строительства городов XVII в. не увенчалось успехом. Петербург, сложившийся к 1712 г., когда он не был еще столицей, потом весь перестраивался руками иностранцев на «европейский манир».(Кириллов).

  • Dążenie Piotra I do dorównania Europie (wywołane jego obcowaniem z cudzoziemcami w Niemieckiej kolonii w Moskwie i za granicą) w starej stolicy nie mogło się udać.



Decyzja o budowie Petersburga powstała w głowie cara Piotra I (1682-1725) w okresie wojny północnej (1700-1721). Po zwycięstwie nad Szwedami zrozumiał, że marzenie jego przodków o dostępie do Morza Bałtyckiego może się ziścić.

  • Decyzja o budowie Petersburga powstała w głowie cara Piotra I (1682-1725) w okresie wojny północnej (1700-1721). Po zwycięstwie nad Szwedami zrozumiał, że marzenie jego przodków o dostępie do Morza Bałtyckiego może się ziścić.

  • Kapitulacja szwedzkiej twierdzy Noteburg (1702) u źródeł Newy i twierdzy Nienszac (1703) położonej u ujścia tej rzeki do Zatoki Fińskiej otwierały Rosjanom upragniony dostęp do Bałtyku.

  • Aby zwycięstwo przypieczętować, trzeba było zdobytą przestrzeń zagospodarować i umocnić. Po naradzie wojennej Piotr zadecydował, że wykorzysta do tego celu Noteburg (dawny Orieszek), który przemianował na Schlüsselburg, czyli miasto-klucz, i rozpoczął poszukiwanie miejsca na założenie nowej fortecy.

  • Wybór padł na wyspę Lust-Eland, czyli Wesołą (albo Zajęczą) Wyspę, usytuowaną pomiędzy dwiema odnogami Newy, gdzie 16 maja (27 maja wg nowego stylu) 1703 r. położył kamień węgielny pod budowę nowej twierdzy.





29 czerwca rozpoczęto tam budowę drewnianego soboru pod wezwaniem św. św. Piotra i Pawła, a samej twierdzy nadano nazwę Sankt Petersburg.

  • 29 czerwca rozpoczęto tam budowę drewnianego soboru pod wezwaniem św. św. Piotra i Pawła, a samej twierdzy nadano nazwę Sankt Petersburg.

  • Później zaczęto ją nazywać Pietropawłowską, choć w oficjalnych dokumentach nazwa taka nie występuje.

  • Budowa nadzorowana przez Piotra I i jego najbliższych współpracowników (Aleksandra Mienszykowa, Lwa Naryszkina, Nikitę Zotowa, Trubeckiego i Gawryłę Gołowkina) postępowała szybko, głównie dzięki wykorzystaniu ok. 15 000 jeńców szwedzkich.



Twierdzę otoczono wałami ziemnymi i bastionami.

  • Twierdzę otoczono wałami ziemnymi i bastionami.

  • 14 maja 1704 r. oddano z wałów pierwszą salwę armatnią na cześć kolejnego zwycięstwa Rosjan nad Szwedami.

  • 28 września 1704 r. w liście do Mienszykowa car po raz pierwszy nazwał Petersburg „stolicą”, co daje prawo przypuszczać, że już wtedy myślał o budowie miasta, a nie tylko twierdzy.

  • Dla siebie kazał zbudować na brzegu Newy drewniany domek, towarzyszący mu wielmoże również wznosili drewniane, a później murowane domy dla swoich potrzeb.





Według petersburskiej legendy 300 lat temu Piotr I, obchodząc Wyspę Zajęczą, wyciął dwa kawałki darni, które ułożył jeden na drugim na kształt krzyża, mówiąc: „Tu będzie miasto!”. Potem wziął łopatę i zaczął kopać rów. Wtedy nad Wyspą Zajęczą pojawił się orzeł i zaczął szybować nad carem. Kiedy rów osiągnął długość 2 arszynów, a stało się to 16 maja 1703 r., w dzień Świętej Trójcy, car włożył do kamiennej skrzynki, poświęconej przez popa, złotą szkatułę z relikwiami Andrzeja Apostoła, każąc na wieku wyryć napis: „Roku Pańskiego 1703, maja 16, Wielki Hosudar Car i Wielki Książę Piotr Aleksiejewicz, Samodzierżca Wszech Rosji, założył miasto Sankt Petersburg”. Położywszy kamień węgielny pod budowę miasta, car, jak głosi legenda, własnoręcznie zbudował sobie drewniany domek i rozpoczął budowę drewnianej cerkwi pw. św. Trójcy.

  • Według petersburskiej legendy 300 lat temu Piotr I, obchodząc Wyspę Zajęczą, wyciął dwa kawałki darni, które ułożył jeden na drugim na kształt krzyża, mówiąc: „Tu będzie miasto!”. Potem wziął łopatę i zaczął kopać rów. Wtedy nad Wyspą Zajęczą pojawił się orzeł i zaczął szybować nad carem. Kiedy rów osiągnął długość 2 arszynów, a stało się to 16 maja 1703 r., w dzień Świętej Trójcy, car włożył do kamiennej skrzynki, poświęconej przez popa, złotą szkatułę z relikwiami Andrzeja Apostoła, każąc na wieku wyryć napis: „Roku Pańskiego 1703, maja 16, Wielki Hosudar Car i Wielki Książę Piotr Aleksiejewicz, Samodzierżca Wszech Rosji, założył miasto Sankt Petersburg”. Położywszy kamień węgielny pod budowę miasta, car, jak głosi legenda, własnoręcznie zbudował sobie drewniany domek i rozpoczął budowę drewnianej cerkwi pw. św. Trójcy.



Tyle legenda. Najstarszą budowlą Petersburga była Twierdza Pietropawłowska, która jest naszym pierwszym celem. Pomyślana jako obiekt obronny z bastionami wyposażonymi w armaty, była w istocie więzieniem. Masywne kamienne ściany i wydzielone cele miały służyć jako miejsce odosobnienia. Budowę twierdzy nadzorował sam car, a pod jego nieobecność ktoś z jego najbliższego otoczenia.

  • Tyle legenda. Najstarszą budowlą Petersburga była Twierdza Pietropawłowska, która jest naszym pierwszym celem. Pomyślana jako obiekt obronny z bastionami wyposażonymi w armaty, była w istocie więzieniem. Masywne kamienne ściany i wydzielone cele miały służyć jako miejsce odosobnienia. Budowę twierdzy nadzorował sam car, a pod jego nieobecność ktoś z jego najbliższego otoczenia.



  • Kto by chciał miasto Petersburg należycie opisać, powinien by być tam przed założeniem miasta i widzieć, co na tem miejscu było, gdzie teraz wielkie murowane miasto pobudowano. Rzeka wielka, Newa, szeroka i głęboka płynie przez miasto, oraz odnogi jej i kanały przestronne, nad któremi regularnie miasto osiadło. Na tem to miejscu, jakom się dowiedział, było niegdyś chałup 15 zamieszkałych przez rybaków szwedzkich. Po zajęciu tej okolicy przez Moskali spalono tę wieś, a car JMC kazał sobie tu postawić chałupkę maleńką o dwóch izdebkach, w których mieszkał. Chałupka ta teraz jeszcze stoi pokryta dachówką, lecz bez okien, ale dla lepszego jej zachowania otoczona parkanem; stoi ona między Collegium Senatorum a pałacem Jagarynowym niedaleko rzeki. Tu mieszkając kreślił car plan miasta i rozmierzał brzegi rzeki, jej odnogi i kanałów. Miasto jest dziś już wielkie, a coraz więcej je zabudowują i jeżeli car jaki wiek jeszcze pożyje, wielką z niego utworzy machinę.

  • Petersburg w roku 1720 według opisu Polaka, „Przewodnik Naukowy i Literacki” 1877, t. V.



Pierwsze kompleksowe koncepcje urbanistyczne nowej stolicy przedstawili zaproszeni przez Piotra I architekci – Włoch urodzony w Szwajcarii – Domenico Trezzini i Francuz Jan Baptysta Leblond.

  • Pierwsze kompleksowe koncepcje urbanistyczne nowej stolicy przedstawili zaproszeni przez Piotra I architekci – Włoch urodzony w Szwajcarii – Domenico Trezzini i Francuz Jan Baptysta Leblond.

  • Trezzini chciał rozbudować miasto na Wyspie Wasilewskiej i zaproponował, aby teren wyspy pocięto w regularną szachownicę, stworzoną przez 3 główne równolegle usytuowane prospekty, poprzecinane liniami, które miały się stać, ale nigdy nie stały się kanałami.

  • Koncepcja urbanistyczna Leblonda, który w 1716 r. na zaproszenie Piotra przybył nad Newę, zakładała natomiast, że miasto będzie miało formę ogromnej owalnej twierdzy. Architekt uwzględnił w swoim planie już istniejące obiekty (np. Twierdzę Pietropawłowską i Admiralicję) oraz – podobnie jak Trezzini – zaplanował podział przestrzeni miejskiej na geometrycznie doskonałe układy linii, kanałów i ulic, nie brał jednak pod uwagę trudnych warunków klimatycznych.







Новые принципы градостроительства сочетались с прививкой новой архитектурной «моды». Новый (и в то же врмя единый) характер городской застройки новой столицы создается благодаря системе типовых зданий.

  • Новые принципы градостроительства сочетались с прививкой новой архитектурной «моды». Новый (и в то же врмя единый) характер городской застройки новой столицы создается благодаря системе типовых зданий.

  • Их основой стали разработанные видными иностранными архитекторами (Д. Трезини и Ж.-Б. Леблоном) проекты одно- и двухэтажных жилых домов (см. рисунки ниже) для «подлых» и для «именитых» петербуржцев.



Jednolitość architektoniczną Petersburga uzyskiwano dzięki zastosowaniu zasady typowości. Trezzini zaprojektował dwuizbowy domek dla „podłego ludu” i nieco większy dla bardziej zamożnych, choć również z niższego stanu (rys. D. Trezzini, Projekty wzorcowych domów „dla podłego ludu”], a Leblond – piętrowy dom dla dobrze urodzonych (J. Leblond, Projekt wzorcowego domu dla dobrze urodzonych/ rys.]. Wkrótce potem Piotr sfinasował budowę jednego typowego domu, aby wszyscy mogli zobaczyć, jak powinni budować własne siedziby. Rozmiary budowli można było powiększać poprzez sumowanie podstawowego modułu (tak np. budowano Pałac Letni Piotra I).

  • Jednolitość architektoniczną Petersburga uzyskiwano dzięki zastosowaniu zasady typowości. Trezzini zaprojektował dwuizbowy domek dla „podłego ludu” i nieco większy dla bardziej zamożnych, choć również z niższego stanu (rys. D. Trezzini, Projekty wzorcowych domów „dla podłego ludu”], a Leblond – piętrowy dom dla dobrze urodzonych (J. Leblond, Projekt wzorcowego domu dla dobrze urodzonych/ rys.]. Wkrótce potem Piotr sfinasował budowę jednego typowego domu, aby wszyscy mogli zobaczyć, jak powinni budować własne siedziby. Rozmiary budowli można było powiększać poprzez sumowanie podstawowego modułu (tak np. budowano Pałac Letni Piotra I).





Nowością, która w sposób zasadniczy różniła Petersburg od pozostałych miast rosyjskich, było budowanie wolno stojących domów wzdłuż linii ulicy, w równych odległościach pomiędzy budynkami, które łączono ogrodzeniami.

  • Nowością, która w sposób zasadniczy różniła Petersburg od pozostałych miast rosyjskich, było budowanie wolno stojących domów wzdłuż linii ulicy, w równych odległościach pomiędzy budynkami, które łączono ogrodzeniami.

  • Wolno stojące domy tworzyły jakby jedną wspólną fasadę (często też stykały się ścianami szczytowymi, dzięki czemu zużywano mniej deficytowego materiału, jakim na tym terenie był kamień).

  • Dbano o to, aby główne fasady były zwrócone ku ulicy, rzece lub kanałowi.





wybudowany w latach 1722 – 1744 wg projektu Domenica Trezziniego z przeznaczeniem dla wyższych instytucji państwowych.

  • wybudowany w latach 1722 – 1744 wg projektu Domenica Trezziniego z przeznaczeniem dla wyższych instytucji państwowych.

  • Zgodnie z pomysłem Piotra I kompleks ten, składający się z dwunastu połączonych ze sobą korpusów, stanowiących całość, miał symbolizować jedność aparatu państwowego Rosji – dziesięciu kolegiów, czyli ministerstw, oraz senatu i synodu.



Charakterystyczną cechą architektury petersburskiej początku XVIII w. były też kryte dachówką łamane mansardowe dachy. Ozdabiano je okienkami oświetlającymi poddasze (lukarnami).

  • Charakterystyczną cechą architektury petersburskiej początku XVIII w. były też kryte dachówką łamane mansardowe dachy. Ozdabiano je okienkami oświetlającymi poddasze (lukarnami).

  • Pozostałe otwory okienne były proste, ale obwiedzione dekoracyjnymi „nalicznikami”, plastyka ścian mało wyrazista, bez wyraźnych występów i wgłębień, co jednak rekompensowały pomalowane na zdecydowane kolory tynki.



Rosjanie przyzwyczajeni do budownictwa drewnianego, w którym byli mistrzami, z trudem oswajali się z kamienną architekturą, dlatego wewnętrzne ściany i sufity murowanych domów zazwyczaj tynkowano, a w bogatych domach obciągano wzorzystymi tkaninami lub wykładano drewnem.

  • Rosjanie przyzwyczajeni do budownictwa drewnianego, w którym byli mistrzami, z trudem oswajali się z kamienną architekturą, dlatego wewnętrzne ściany i sufity murowanych domów zazwyczaj tynkowano, a w bogatych domach obciągano wzorzystymi tkaninami lub wykładano drewnem.

  • Piece, a czasem i całe ściany, np. niektóre komnaty pałacu Mienszykowa i Pałacu Letniego Piotra I, wykładano też holenderskimi niebiesko-białymi kafelkami. Nowością były także duże okna, a w wystroju pokojów mieszkalnych obrazy (a nie – jak dotychczas – ikony!!!) i lustra wieszane na ścianach, parkiety, europejskie meble i zastawa stołowa. Domy ogrzewano piecami, czasem wydzielając w nich letnią i zimową (ogrzewaną) stronę.







Набережные величавой Невы и ее притоков постепенно укреплялись и одевались камнем, в городе строились корабельные верфи и заводы, работающие для флота, армии и царского двора.

  • Набережные величавой Невы и ее притоков постепенно укреплялись и одевались камнем, в городе строились корабельные верфи и заводы, работающие для флота, армии и царского двора.

  • Nabrzeża Newy i jej dopływów stopniowo były umacniane kamiennymi płytami, w mieście budowano stocznie i fabryki pracujące na potrzeby floty, armii i dworu carskiego.



Новшества петровского времени не ограничивались заменой традиционного деревянного строительства каменным. Изменения коснулись и внутреннего убранства жилых домов, и окружающего их пространства. Граф М. М. Щербатов, помнивший былые времена, писал с негодованием, что в допетровское время никому и в голову не приходило тратить столько денег на лишнию с его точки зрения расточительность, что даже царь и бояре обходились помещениями небольшими по размерам и обставленными самой необходимой мебелью.

  • Новшества петровского времени не ограничивались заменой традиционного деревянного строительства каменным. Изменения коснулись и внутреннего убранства жилых домов, и окружающего их пространства. Граф М. М. Щербатов, помнивший былые времена, писал с негодованием, что в допетровское время никому и в голову не приходило тратить столько денег на лишнию с его точки зрения расточительность, что даже царь и бояре обходились помещениями небольшими по размерам и обставленными самой необходимой мебелью.

  • Innowacje w zakresie budownictwa nie ograniczały się do zastępowania tradycyjnego budownictwa drewnianego – kamiennym. Zmiany dotyczyły także wyposażenia wnętrz i przestrzeni otaczającej nowe domy. Hrabia M. Szczerbatow, który dobrze pamiętał dawne czasy, pisał z oburzeniem, że w czasach przedpiotrowych nikomu do głowy nie przychodziła myśl o tym, żeby tracić tyle pieniędzy na zbyteczne z jego punktu widzenia wydatki, że nawet carowi i bojarom wystarczały niewielkie pokoje wyposażone w najbardziej niezbedne dla życia meble.



- pierwszego gubernatora i budowniczego Petersburga, jednego z najwierniejszych współpracowników Piotra I. Jest to pomnik architektury i historii o wyjątkowym znaczeniu.

  • - pierwszego gubernatora i budowniczego Petersburga, jednego z najwierniejszych współpracowników Piotra I. Jest to pomnik architektury i historii o wyjątkowym znaczeniu.

  • Jeden z najwcześniejszych kamiennych pałaców nowej stolicy, zbudowany w latach 1710 – 1714 przez Giovanniego Fontanę i Gottfrieda Johannesa Schädela w stylu wczesnego baroku, to budynek dwupiętrowy, kryty łamanym dachem z mansardowymi oknami po raz pierwszy w Rosji wykonanymi ze szkła.

  • Wspaniale wyposażone wnętrza i gościnność gospodarza sprawiły, że pałac stał się ośrodkiem społecznego i politycznego życia młodej stolicy.

  • To tutaj organizowano przyjęcia dyplomatyczne, omawiano plany operacji wojennych i zabudowy miasta, a także bawiono się na „assamblejach”.











Europejskość nowej stolicy jeszcze bardziej rzucała się w oczy w architekturze sakralnej. Już zbudowany przez D. Trezziniego na wzór protestanckiej kirki sobór św. św. Piotra i Pawła na terenie Twierdzy Pietropawłowskiej niczym nie przypominał kopulastych trójnawowych soborów rosyjskich, a stojąca obok strzelista wielokondygnacyjna dzwonnica nie była wcale podobna do dzwonnic Nowogrodu, Pskowa czy stołecznej Moskwy.

  • Europejskość nowej stolicy jeszcze bardziej rzucała się w oczy w architekturze sakralnej. Już zbudowany przez D. Trezziniego na wzór protestanckiej kirki sobór św. św. Piotra i Pawła na terenie Twierdzy Pietropawłowskiej niczym nie przypominał kopulastych trójnawowych soborów rosyjskich, a stojąca obok strzelista wielokondygnacyjna dzwonnica nie była wcale podobna do dzwonnic Nowogrodu, Pskowa czy stołecznej Moskwy.





Dużą część miasta zajmowały regularne parki, które zaczęto tu zakładać już w 1704 r. Najpierw powstał Ogród Letni Piotra I, później Ogród Jekateryninski (1711-1724, w rezydencji Katarzyny I), ogród przy budynku Dwunastu Kolegiów, Ogród Michajłowski (przebudowany w latach 1741-45 i w 1825), wreszcie ogrody wokół pałaców wielmożów.

  • Dużą część miasta zajmowały regularne parki, które zaczęto tu zakładać już w 1704 r. Najpierw powstał Ogród Letni Piotra I, później Ogród Jekateryninski (1711-1724, w rezydencji Katarzyny I), ogród przy budynku Dwunastu Kolegiów, Ogród Michajłowski (przebudowany w latach 1741-45 i w 1825), wreszcie ogrody wokół pałaców wielmożów.







Budowa Petersburga postępowała na tyle szybko, że już w 1710-1711 r. Piotr I nakazał wysokim urzędnikom, a w ślad za nimi senatorom i ministrom, przeprowadzkę ze starej do nowej stolicy. W 1712 r. do Petersburga przenieśli się dyplomaci. Zaczęto też akcję przesiedlania szlachty. Piotr hojnie przydzielał wszystkim działki, zmuszając do budowania nowych siedzib.

  • Budowa Petersburga postępowała na tyle szybko, że już w 1710-1711 r. Piotr I nakazał wysokim urzędnikom, a w ślad za nimi senatorom i ministrom, przeprowadzkę ze starej do nowej stolicy. W 1712 r. do Petersburga przenieśli się dyplomaci. Zaczęto też akcję przesiedlania szlachty. Piotr hojnie przydzielał wszystkim działki, zmuszając do budowania nowych siedzib.



Rozdzielono to miasto na bardzo wielkie spatium, w którem każdy senator, minister i bojarzyn powinien mieć pałace, niejeden i trzy postawić musiał, kiedy kazano. Szczęśliwy był ten, któremu grunt na suchem miejscu wydzielono, ale komu w udział dostały się błota i trzęsawiska, zagrzał sobie czoła niż ugruntował fundamenta i niźli las wykopał, bo im bliżej morza, tem grunt niższy i błotniejszy. Teraz jeszcze, choć pałace już pokończone, trzęsą się, gdy wózek koło nich przejeżdża, i to dla słabego fundamentu. Strona ta ma już pozór miasta, posiada pałace, szluzy i wielkie budynki z oficynami i wszelkiemi wygodami i dalej jeszcze ku Kronstatowi jest niemało miejsca, gdzie się już zaczynają murować i budować i gdzie już kilka tysięcy mieszczan osiadło aż po samo morze.

  • Rozdzielono to miasto na bardzo wielkie spatium, w którem każdy senator, minister i bojarzyn powinien mieć pałace, niejeden i trzy postawić musiał, kiedy kazano. Szczęśliwy był ten, któremu grunt na suchem miejscu wydzielono, ale komu w udział dostały się błota i trzęsawiska, zagrzał sobie czoła niż ugruntował fundamenta i niźli las wykopał, bo im bliżej morza, tem grunt niższy i błotniejszy. Teraz jeszcze, choć pałace już pokończone, trzęsą się, gdy wózek koło nich przejeżdża, i to dla słabego fundamentu. Strona ta ma już pozór miasta, posiada pałace, szluzy i wielkie budynki z oficynami i wszelkiemi wygodami i dalej jeszcze ku Kronstatowi jest niemało miejsca, gdzie się już zaczynają murować i budować i gdzie już kilka tysięcy mieszczan osiadło aż po samo morze.

  • Petersburg w roku 1720 według opisu Polaka, „Przewodnik Naukowy i Literacki” 1877, t. V



Powierzchnia miasta była początkowo niewielka, ale już w latach 20. XVIII w. na niskich brzegach Newy, na wyspach wyrosły szeregi jednopiętrowych domów, nad którymi górowały iglice cerkwi przypominające maszty statków.

  • Powierzchnia miasta była początkowo niewielka, ale już w latach 20. XVIII w. na niskich brzegach Newy, na wyspach wyrosły szeregi jednopiętrowych domów, nad którymi górowały iglice cerkwi przypominające maszty statków.

  • Centralna część miasta powstawała na lewym brzegu Newy, a ulice rozchodziły się promieniście od centrum na odległość 1-2 km. Jedna z nich, nazwana Newską Perspektywą (poźniejszy Newski Prospekt) prowadziła na wschód przez błoto i lasy aż do rzeki Fontanki, która do końca XVIII w. stanowiła naturalną granicę miasta.

  • Za Fontanką ciągnęły się już lasy pełne dzikiego zwierza. Fasady domów zwrócone były ku ulicom i nabrzeżom, rzekom i kanałom, nie odgradzano ich od ulic (jak w innych miastach rosyjskich) murem czy parkanem.



W mieście, które powstało poprzez „obudowę” pogranicznej twierdzy, kwitł przemysł wojenny. Wokół stoczni (Admiralicja) wyrosły liczne manufaktury produkujące materiały na potrzeby przemysłu okrętowego, na Ochcie i w Siestroriecku powstały fabryki broni i amunicji, pojawiły się manufaktury produkujące luksusowe materiały (brokat, gobeliny, jedwab, sukno, zastawę stołową, kryształy, lustra) dla potrzeb dworu i wielmożów.

  • W mieście, które powstało poprzez „obudowę” pogranicznej twierdzy, kwitł przemysł wojenny. Wokół stoczni (Admiralicja) wyrosły liczne manufaktury produkujące materiały na potrzeby przemysłu okrętowego, na Ochcie i w Siestroriecku powstały fabryki broni i amunicji, pojawiły się manufaktury produkujące luksusowe materiały (brokat, gobeliny, jedwab, sukno, zastawę stołową, kryształy, lustra) dla potrzeb dworu i wielmożów.

  • Szybko rosła liczba mieszkańców, osiągając w r. 1725 (roku śmierci Piotra I) liczbę 40 000.



Dwa lata panowania Katarzyny I (1725-1727) nie zmieniły rytmu życia stolicy, zagrożenie dla jej dalszego rozwoju pojawiło się po objęciu tronu przez syna carewicza Aleksieja, Piotra II, który na przekór woli dziada zdecydował się przywrócić Moskwie status stolicy.

  • Dwa lata panowania Katarzyny I (1725-1727) nie zmieniły rytmu życia stolicy, zagrożenie dla jej dalszego rozwoju pojawiło się po objęciu tronu przez syna carewicza Aleksieja, Piotra II, który na przekór woli dziada zdecydował się przywrócić Moskwie status stolicy.

  • W styczniu 1728 r. dwór carski, a za nim cała administracja, opuścił Petersburg, zostawiając nie wykończone pałace i domy.

  • Los okazał się jednak łaskawy dla Północnej Palmiry (jak nazywano Petersburg w XVIII w.). Po niespodziewanej śmierci Piotra II w 1732 r. na tron wstąpiła bratanica Piotra I – Anna Joannowna, która zadecydowała o powrocie dworu i urzędów nad Newę.

  • Petersburg znów zaczął się budować i rozszerzać swoje granice.



Po pożarach 1736 i 1737 r., który strawił całą niemal drewnianą zabudowę na obszarze między Mojką a ul. Milionową (Niemiecką), powołano Komisję do Spraw Budowy Sankt Petersburga pod przewodnictwem Piotra Jeropkina.

  • Po pożarach 1736 i 1737 r., który strawił całą niemal drewnianą zabudowę na obszarze między Mojką a ul. Milionową (Niemiecką), powołano Komisję do Spraw Budowy Sankt Petersburga pod przewodnictwem Piotra Jeropkina.

  • Opierając się na pomiarach geodezyjnych i uwzględniając charakter istniejącej zabudowy, Komisja ostatecznie zatwierdziła układ promienisty, który do dzisiaj wyznacza historyczne centrum Petersburga.

  • Na planie generalnym miasta wytyczono trzy prospekty wychodzące od Admiralicji: Newski, Wozniesienski i Gorochowy. Miasto podzielono na pięć dzielnic, planując dla każdej z nich inny charakter zabudowy.

  • Z planów tych najpełniej zrealizowano plan zagospodarowania Wielkiej Perspektywy, która ukazem z dnia 20 kwietnia 1738 roku została przemianowana na Newską Perspektywę (a później na Newski Prospekt).



Piotr lubił się bawić i swoich poddanych zachęcał do hucznego biesiadowania z udziałem kobiet. Wprowadzone w r. 1718 specjalnym ukazem „assambleje” dały początek licznym balom i maskaradom, które przez następne stulecia stanowiły ulubioną rozrywkę dworu carskiego, służąc nie tylko zabawie, ale i celom propagandowo-politycznym (szczególnie w XVIII w.).

  • Piotr lubił się bawić i swoich poddanych zachęcał do hucznego biesiadowania z udziałem kobiet. Wprowadzone w r. 1718 specjalnym ukazem „assambleje” dały początek licznym balom i maskaradom, które przez następne stulecia stanowiły ulubioną rozrywkę dworu carskiego, służąc nie tylko zabawie, ale i celom propagandowo-politycznym (szczególnie w XVIII w.).

  • Maskarady odbywały się albo w okresie świąt (na Boże Narodzenie, Nowy Rok), albo z okazji koronacji czy wjazdu cara do stolicy wg z góry zaplanowanego scenariusza, nierzadko poprzedzały je wielodniowe próby. W maskaradzie z okazji przeniesienia relikwii św. Aleksandra Newskiego do Petersburga w 1724 r. uczestniczyło ok. 6000 osób.



Po śmierci Anny Joannowny na tronie osadzono małoletniego Joanna Antonowicza, w którego imieniu sprawowała rządy Anna Leopoldowna, wnuczka, przyrodniego brata Piotra I Iwana V, wspomagana przez swoich niemieckich ministrów.

  • Po śmierci Anny Joannowny na tronie osadzono małoletniego Joanna Antonowicza, w którego imieniu sprawowała rządy Anna Leopoldowna, wnuczka, przyrodniego brata Piotra I Iwana V, wspomagana przez swoich niemieckich ministrów.

  • Nocą 25 listopada 1741 r. w wyniku przewrotu pałacowego tron objęła córka Piotra I. Lata panowania Elżbiety Piotrowny (1741-1762) to nowy znaczący etap w rozwoju Petersburga. Za jej rządów miasto wzbogaci się o wspaniałe obiekty sakralne i budowle świeckie. Nowym blaskiem zajaśnieją też podmiejskie rezydencje, głównie Peterhof.



Dwór Elżbiety Piotrowny i domy jej wielmożów kipiały od przepychu. Słynąca z upodobania do zabaw caryca była zwolenniczką baroku, przypominającego nieco wiedeńskie rokoko.

  • Dwór Elżbiety Piotrowny i domy jej wielmożów kipiały od przepychu. Słynąca z upodobania do zabaw caryca była zwolenniczką baroku, przypominającego nieco wiedeńskie rokoko.

  • Jej nadworny architekt, Włoch z pochodzenia, B. Rastrelli, świetnie zrozumiał potrzeby władczyni, łącząc monumentalny rozmach z niezwykłą dekoracyjnością i dbałością o każdy szczegół.

  • Taki kształt otrzymał przebudowany przez Rastrellego Pałac Zimowy (1754-62) oraz pałace w rezydencjach podmiejskich – Peterhofie (1747-52) i Carskim Siole (1752-57).



Kompleksowe myślenie architektów i urbanistów sprawia, że w połowie w. XVIII budowle sakralne wraz z charakterystycznymi dla tego typu obiektów cechami (złocone kopuły, dzwonnice) włączano w zespoły budynków pałacowych (np. w pałacu Jekateryninskim w Carskim Siole, w pałacu Aniczkowskim w Petersburgu). Jednocześnie budowano nowe ważne obiekty sakralne, spośród których najciekawsze to monaster Smolny i sobór św. Mikołaja zaprojektowany przez Sawwę Czewakinskiego.

  • Kompleksowe myślenie architektów i urbanistów sprawia, że w połowie w. XVIII budowle sakralne wraz z charakterystycznymi dla tego typu obiektów cechami (złocone kopuły, dzwonnice) włączano w zespoły budynków pałacowych (np. w pałacu Jekateryninskim w Carskim Siole, w pałacu Aniczkowskim w Petersburgu). Jednocześnie budowano nowe ważne obiekty sakralne, spośród których najciekawsze to monaster Smolny i sobór św. Mikołaja zaprojektowany przez Sawwę Czewakinskiego.



Lata panowania Elżbiety były stosunkowo spokojne, toteż miasto rozrasta się, przybywa ludności (w połowie stulecia liczy już 95 000 mieszkańców).

  • Lata panowania Elżbiety były stosunkowo spokojne, toteż miasto rozrasta się, przybywa ludności (w połowie stulecia liczy już 95 000 mieszkańców).

  • W mieście buduje się nie tylko pałace, ale też mnóstwo domów czynszowych, sklepów i aż 14 rynków. W 1753 r. powstają pierwsze banki (Bank Kupiecki i Bank Szlachecki). Ruch na ulicach zwiększył się wówczas do tego stopnia, że władze zmuszone były wprowadzić kary za zbyt szybką jazdę karet.

  • Niemniej jednak Petersburg lat 40.-60. XVIII w. wciąż jeszcze był miastem na tyle młodym, że zwarta zabudowa (pałace, rezydencje, dwory szlacheckie, gmachy urzędów i budynki manufaktur) sąsiadowała z rozległymi obszarami dzikiej przyrody i drewnianymi chałupkami ludności miejskiej.



Warto też pamiętać, że Elżbieta, będąc miłośniczką teatru i muzyki, sprzyjała rozwojowi tych sztuk. Do Petersburga przyjeżdżają trupy teatralne z Niemiec, Włoch i Francji, z Jarosławia ściąga do stolicy teatr Fiodora Wołkowa, powstają pierwsze stałe sceny teatralne (najpierw niemieckie, później rosyjskie).

  • Warto też pamiętać, że Elżbieta, będąc miłośniczką teatru i muzyki, sprzyjała rozwojowi tych sztuk. Do Petersburga przyjeżdżają trupy teatralne z Niemiec, Włoch i Francji, z Jarosławia ściąga do stolicy teatr Fiodora Wołkowa, powstają pierwsze stałe sceny teatralne (najpierw niemieckie, później rosyjskie).

  • Wydarzeniem wielkiej wagi było otwarcie w 1756 r. pierwszego stałego teatru dramatycznego (występowali w nim aktorzy z trupy Wołkowa, dyrektorem został poeta i dramaturg Aleksander Sumarokow).

  • W 1750 r. Elżbieta wydała ukaz zezwalający na urządzanie „wieczorków z przyzwoitą muzyką” i „wystawianie rosyjskich komedii” w domach prywatnych, co pozwoliło na zakładanie domowych teatrów.



Córka Piotra dbała też o rozwój założonej przez ojca Akademii Nauk, za jej panowania Michaił Łomonosow jako pierwszy z Rosjan uzyskał stanowisko profesora tej zdominowanej przez Niemców placówki naukowo-dydaktycznej.

  • Córka Piotra dbała też o rozwój założonej przez ojca Akademii Nauk, za jej panowania Michaił Łomonosow jako pierwszy z Rosjan uzyskał stanowisko profesora tej zdominowanej przez Niemców placówki naukowo-dydaktycznej.

  • W Petersburgu powstają nowe szkoły, a wśród nich Akademia Sztuk Pięknych (1757) i Korpus Paziów (1759), których absolwenci zasilą szeregi artystów i dobrze wyszkolonych oficerów.



1700 – kilkanaście chałup

  • 1700 – kilkanaście chałup

  • 1712 – przesiedlono do nowej stolicy 1000 rodzin szlacheckich, 500 rodzin kupieckich, 500 handlarzy i ok. 2.000 rzemieślników.

  • 1730 – ok. 70.000 mieszkańców

  • 1750 – ok. 95 000 mieszkańców

  • Koniec XVIII w. –ponad 200.000 mieszkańców





Похожие:

Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconИсторические предпосылки образования и развития городов Кузбасса (XVII – XVIII вв.) До прихода русских Сибирь была слабо заселена
Исторические предпосылки образования и развития городов Кузбасса (XVII xviii вв.)
Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconРусская культура в 1-й четверти XVIII века (при Петре I) Основные направления культурного развития эпохи
Укажите основные различия во внешнем облике служилых людей XVII в и начала XVIII в
Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconТранспорт «кровеносная система» экономики
«Если XVII век и первая половина XVIII века были периодами часового механизма, а вторая половина XVIII века и XIX век паровой машины,...
Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconГуманитарная гносеология в XVII-XVIII вв.: оформление исходных логических моделей

Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconЛитература XVII-XVIII вв
Кандидат филологических наук, доцент кафедры русского языка и литературы вкгу им. С. Аманжолова
Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconПодруга дней … суровых к 250-летию
Почти все экспонаты в музее это дары кобринских жителей. В домике Арины Родионовны удалось воссоздать убранство крестьянской избы...
Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconУрока : Экономическое развитие России в XVIII веке. Народы России. Территориальные изменения России в XVII веке Территориальные изменения России в XVIII веке

Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconТема Достижения русской музыки XV-XVI веков. XVII-XVIII века в развитии русской музыки

Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconРусские, крупнейший по численности народ в РФ. Относятся к большой европеоидной расе
После освобождения от ордынского ига началось заселение южнорусских районов, разоренных ордынскими набегами; последовали переселения...
Wzrost liczby miast. Koniec w. XVII ok. 250, poł. XVIII w ok. 400 iconОхарактеризовать научные достижения XVI-XVII вв.; охарактеризовать научные достижения XVI-XVII вв
Европы XVI-XVII вв.; вызвать чувство уважения к великим учёным и их научному подвигу во имя прогресса всего человечества
Разместите кнопку на своём сайте:
hnu.docdat.com


База данных защищена авторским правом ©hnu.docdat.com 2012
обратиться к администрации
hnu.docdat.com
Главная страница